jongestedelingOp vrijdag 13 maart j.l. woonde ik ‘De Jonge Stedeling #2: Hoe werkt werk’ bij over de toekomst van werk en banen voor jonge mensen in de stad.  Op de eerste avond uit een serie van 4 avonden vond de aftrap plaats met een interactieve verkenning van de huidige problematiek om op basis daarvan de onderwerpen voor de volgende drie avonden te bepalen. Hieronder volgt een kort verslag van de avond.

Introductie.

Veel jonge mensen stapelen tegenwoordig de ene baan op de andere. Ze proberen op allerlei manieren aan het werk te komen en te blijven, maar het lijkt erop dat het steeds langer duurt voordat ze een vaste baan krijgen en dat schept veel onzekerheid. We zitten duidelijk in een transitie van een wereld waarin hoogopgeleide mensen relatief gemakkelijk een vaste baan vinden, naar een arbeidsmarkt die eigenlijk steeds meer een ‘werkmarkt’ of ‘banenstapelmarkt’ lijkt te zijn geworden. Op deze avond stond een aantal vragen centraal:

  • Hoe kunnen we met de onzekerheid van deze transitie om gaan?
  • Hoe zijn we eigenlijk voorbereid op de flexibele arbeidsmarkt en
  • Hoe zou dit beter kunnen?
  • En kunnen we deze transitie zelf versnellen of beïnvloeden?

Aan de hand van een aantal groepsoefeningen aan iedere tafel en twee inspirerende sprekers gingen de deelnemers met elkaar in gesprek om antwoorden te formuleren op deze en andere belangrijke vragen.

Een korte samenvatting.

Na een korte introductie van Anneleen van der Kolk, kwam de eerste spreker aan het woord. Het ging om Anjuly de Geus die een artikel ‘Bekentenissen van een zeepjesverkoper’ schreef over haar ervaringen als pas afgestudeerde baanzoeker. Hierop kreeg zij zoveel positieve reacties van jongeren in een soortgelijke situatie dat zij besloot die jongeren te interviewen en hun verhalen op te schrijven. Aan de hand hiervan schreef ze het boek #Geen Filter. Bekentenissen van Generatie Y. Volgens Anjuly wilden de meeste jongeren die zij interviewde graag werk doen vanuit hun passie, werk waar ze energie van krijgen en werk in het verlengde van wie je bent. Veel jonge mensen hebben eigenlijk geen plan b, maar willen gewoon een baan.

Vervolgens maakten alle deelnemers kennis met elkaar en werden ervaringen uitgewisseld. Ook uit deze gesprekken aan mijn tafel bleek dat geen van de jongeren rond de tafel op dit moment een vaste baan had. Maar er zat voor een paar mensen wel wat aan te komen. Ze hadden allemaal wel een baantje op een iemand na, maar dat baantje had meestal niets met hun studie te maken. En was vaak op een (veel) lager niveau.

Vervolgens was het de beurt aan Fabian Dekker. Hij werkt bij de vakgroep Sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Fabian legde onder andere uit zien dat de werkeloosheid mede wordt veroorzaakt door fragmentatie van de productie door o.a. outsourcing van sommige activiteiten, door robotisering en door de toenemende flexibilisering op de arbeidsmarkt. Die flexibilisering in combinatie met een zich terugtrekkende overheid treft vooral jonge mensen. Er zijn echter wel mogelijkheden in creatieve takken van sport en in activiteiten rond de interpretatie van regels. De drie belangrijkste vragen volgens Fabian zijn:

  • Hoe zorgen we voor voldoende werk?
  • Wat zijn slimme manieren om iedereen beter voor te bereiden op een minder voorspelbare toekomst?
  • Hoe gaan we om met ‘achterblijvers’ in een meer individualistisch tijdsbeeld?

Tijdens de volgende groepsopdracht om aan te geven wat de belangrijkste hindernissen waren voor jongeren om een vaste baan te vinden c.q. aan werk te komen, kwam een aantal oorzaken aan de orde. Een van de belangrijkste bottlenecks was echter de constatering dat jongeren vaak niet goed voorbereid worden en zijn op de nieuwe arbeidsmarkt en dat er aan de ene kant veel flexibiliteit en inzet van ze wordt verwacht, maar dat ze aan de andere kant worden geconfronteerd met zeer starre systemen uit de oude economie. Zoals de voorwaarden waaronder je een hypotheek kunt krijgen, het starre onderwijssysteem en een star systeem van sociale zekerheid. Die systemen zouden dus allemaal ook veel flexibeler moeten worden om beter aan te sluiten op de flexibilisering van de arbeidsmarkt. De overgrote meerderheid van de aanwezigen waren van mening dat de politiek en de politici over het algemeen te weinig concrete maatregelen namen om de huidige problemen op te lossen en dat het initiatief dus ook vanuit de jongeren zelf moest komen.

Conclusies.

Allereerst complimenten voor Anneleen van der Kolk. Prima gemodereerd. De presentaties en de resultaten van de tafelgesprekken leverden bovendien een goede lijst van hindernissen op om de volgende avonden over verder te praten en samen met oplossingen te komen. Aan de ene kant levert de transitie naar een andere arbeidsmarkt veel problemen op, maar die overgang biedt tegelijkertijd ook veel kansen om b.v. samen te werken en samen met een aantal mensen in je omgeving voor jezelf te beginnen en zo door een aantal activiteiten te stapelen voldoende geld te verdienen om je rekeningen te kunnen betalen.

Ook deze avond leverde weer genoeg stof tot nadenken op als onderdeel van de discussie op 2 april in de volgende sessie over ‘de toekomst van werk: Kruispunt’. Zie je op 2 april bij De Zwijger, ok?

Nog een prettige avond.
Tony de Bree

Volg me op Twitter hier en let’s connect op LinkedIn.